Đây là câu hỏi gần như bạn nào cũng đặt ra khi lên kế hoạch tài chính du học Anh. Câu trả lời ngắn gọn là có thể, nhưng có giới hạn rõ ràng, và vi phạm quy định làm thêm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến visa của bạn. Bài viết trả lời những câu hỏi phổ biến về làm thêm khi du học Anh theo dạng hỏi đáp.
Quy định của Home Office có thể thay đổi, và điều kiện làm việc của bạn được ghi trên giấy tờ visa của riêng bạn. Nội dung dưới đây chỉ là thông tin chung. Hãy kiểm tra giấy phép cư trú của mình và hỏi phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường khi cần.
Sinh viên visa Student có được làm thêm không?
Thông thường là có, với điều kiện. Quyền làm việc của bạn được ghi trong giấy phép cư trú (hiện thường là eVisa hoặc thẻ cư trú sinh học tùy thời kỳ) và phụ thuộc vào bậc học bạn đang theo. Nếu giấy tờ ghi hạn chế làm việc, bạn phải tuân thủ chính xác. Nếu không có quyền làm việc, bạn không được làm.
Giới hạn số giờ là bao nhiêu?
Quy định chung đang được áp dụng là sinh viên bậc cử nhân và sau đại học thường được làm tối đa khoảng 20 giờ mỗi tuần trong thời gian học, còn các bậc thấp hơn bậc đại học có giới hạn thấp hơn. Trong kỳ nghỉ chính thức của trường, nhiều sinh viên được làm toàn thời gian.
Điều quan trọng là cách tính: giới hạn thường tính theo tuần chứ không tính trung bình, và “tuần” có định nghĩa riêng. Hãy hỏi trường để hiểu chính xác và giữ bảng giờ làm của bạn.
Công việc nào không được làm?
Sinh viên thường không được:
- Làm việc tự do dưới hình thức tự kinh doanh hoặc làm chủ doanh nghiệp theo cách bị hạn chế.
- Làm vận động viên chuyên nghiệp hoặc huấn luyện viên thể thao chuyên nghiệp.
- Làm nghệ sĩ giải trí chuyên nghiệp.
- Nhận một số vị trí cố định, dài hạn thay thế nhân sự toàn thời gian.
Danh sách chính xác có thể thay đổi. Một số vị trí có quy định riêng hoặc cần thêm điều kiện, nên hãy kiểm tra trước khi nhận việc.
Việc làm thực tập hoặc một phần của khóa học thì sao?
Một số khóa có kỳ thực tập (placement) được tích hợp trong chương trình, và quy định về giờ làm của kỳ này có thể khác với việc làm thêm thông thường. Trường sẽ giải thích rõ nếu khóa của bạn có học kỳ thực tập. Đừng giả định, hãy hỏi người phụ trách khóa học hoặc phòng quốc tế.
Làm thêm có thể trang trải chi phí không?
Không nên dựa vào đó. Một số lý do:
- Giới hạn giờ làm có thể khiến thu nhập không đủ chi trả học phí, tiền nhà và sinh hoạt.
- Việc tìm việc ở môi trường mới có thể mất thời gian, đặc biệt khi tiếng Anh chưa thật tốt.
- Lịch học cường độ cao, nhất là với thạc sĩ một năm, hạn chế thời gian rảnh.
- Visa yêu cầu bạn chứng minh có đủ tài chính ngay từ đầu, và thu nhập tương lai từ làm thêm không được tính vào chứng minh đó.
Hãy coi làm thêm như một khoản hỗ trợ, và lập kế hoạch tài chính như thể bạn không có thu nhập từ việc làm. [CẦN ĐIỀN: ví dụ mức lương tối thiểu hiện hành theo giờ nếu muốn đưa số tham khảo, lấy từ GOV.UK]
Làm thế nào để tìm việc làm thêm?
- Trung tâm việc làm của trường (careers service) thường có tin tuyển dụng dành cho sinh viên.
- Việc làm ngay trong trường, như thư viện, hội sinh viên, trợ giảng, đại sứ sinh viên.
- Bán lẻ, nhà hàng, khách sạn, nơi thường tuyển người làm theo ca.
- Cổng việc làm trực tuyến uy tín, và hội nhóm do trường quản lý.
- Tìm việc liên quan ngành học, như thực tập hè hoặc dự án ngắn hạn, nếu đúng điều kiện visa.
Hãy chuẩn bị CV theo kiểu Anh (ngắn gọn, một đến hai trang, không ảnh trừ khi yêu cầu), và luyện phỏng vấn tiếng Anh cơ bản.
Cần giấy tờ gì để đi làm?
Nhà tuyển dụng phải kiểm tra quyền làm việc hợp pháp của bạn. Bạn thường cần:
- Hộ chiếu và/hoặc mã chia sẻ (share code) xác nhận quyền làm việc từ hệ thống trực tuyến của chính phủ.
- Mã số bảo hiểm quốc gia (National Insurance number) để đóng thuế và an sinh. Thủ tục xin số này được hướng dẫn trên GOV.UK.
- Tài khoản ngân hàng ở Anh để nhận lương.
Hãy cẩn thận với những lời mời làm việc yêu cầu bạn đặt cọc, trả phí để được nhận việc, hoặc làm việc “trả tiền mặt không giấy tờ”. Những tình huống này thường là dấu hiệu lừa đảo hoặc làm việc trái phép.
Điều gì xảy ra nếu làm quá giờ?
Làm vượt giới hạn hoặc làm công việc bị cấm là vi phạm điều kiện visa. Hậu quả có thể gồm bị hủy hoặc rút ngắn visa, ảnh hưởng đến các lần xin visa sau, và thậm chí có hệ quả nghiêm trọng hơn. Nhà tuyển dụng cũng có thể bị phạt khi thuê người không có quyền làm việc. Vì thế, hãy theo dõi giờ làm, đặc biệt nếu bạn làm nhiều chỗ, và từ chối nếu công việc vượt giới hạn.
Sau khi tốt nghiệp thì sao?
Quyền làm việc sau khi hoàn thành khóa học là một chủ đề riêng, liên quan đến visa Graduate hoặc các loại visa làm việc khác, với điều kiện và thời hạn có thể thay đổi. Đừng nhầm lẫn quyền làm thêm khi đang học với quyền làm việc sau tốt nghiệp. Hãy đọc hướng dẫn mới nhất khi tới thời điểm đó.
Hồ sơ visa Student du học Anh cần những gì?
Du học Anh 2026: Hướng dẫn toàn diện cho sinh viên Việt
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể làm thêm ngay tuần đầu tiên không?
Quyền làm việc thường bắt đầu khi visa của bạn có hiệu lực và bạn đã nhập học, nhưng hãy kiểm tra điều kiện trên giấy tờ của bạn.
Làm gia sư tiếng Việt có tính là làm việc không?
Có thể tính, tùy cách thực hiện. Nếu được trả tiền thì thường được xem là làm việc và chịu giới hạn. Hãy hỏi trường để chắc chắn.
Học trực tuyến hoặc làm việc từ xa cho công ty ở Việt Nam có được không?
Đây là tình huống phức tạp và phụ thuộc quy định cụ thể. Hãy xin tư vấn từ trường hoặc cố vấn nhập cư trước khi làm.
Có nên làm thêm trong năm đầu tiên?
Tùy bạn. Nhiều sinh viên chờ ổn định việc học trước khi nhận việc.
Kết luận
Sinh viên quốc tế ở Anh thường được làm thêm với giới hạn giờ và loại việc rõ ràng. Hãy xem làm thêm như khoản bổ sung chứ không phải nguồn tài chính chính, đọc kỹ điều kiện trên giấy tờ cư trú của mình, và hỏi trường khi có thắc mắc. Tuân thủ quy định sẽ bảo vệ visa và tương lai học tập của bạn.